Kabinet schrapt omstreden deel VBAR: wat verandert er echt voor zzp’ers?

Minister Thierry Aartsen van Werk en Participatie heeft vrijdag een belangrijke koerswijziging aangekondigd: het kabinet schrapt in 2026 het omstreden verduidelijkingsdeel van de VBAR. Tegelijkertijd maakt het kabinet juist vaart met het rechtsvermoeden van werknemerschap voor zzp’ers met een laag uurtarief. Voor zelfstandigen is dit nieuws met twee kanten.

Opmerkelijk detail: Aartsen ontmantelt het wetsvoorstel van zijn voorgangers binnen twee weken na zijn aantreden. Het is geen toeval — als Kamerlid schreef hij zelf al een alternatief.

Wat is de VBAR en wat wordt er precies geschrapt?

De wet Verduidelijking beoordeling arbeidsrelaties en rechtsvermoeden (VBAR) bestond uit twee delen. Het VBA-deel moest wettelijk vastleggen wanneer een opdrachtgever iemand als zzp’er mag inhuren. Dit deel stuitte op zoveel kritiek — van zzp-organisaties én een groot deel van de Tweede Kamer — dat het kabinet besluit het van tafel te halen. De kern van de kritiek: de VBAR had te weinig oog voor het ondernemerschap van zelfstandigen. In het coalitieakkoord van januari was al aangekondigd dat de VBAR zou worden opgesplitst — vrijdag werd dat voornemen omgezet in een concreet besluit.

Het R-deel van de VBAR — het rechtsvermoeden van werknemerschap — blijft wél overeind en gaat er zelfs versneld doorheen.

Rechtsvermoeden: wat betekent dat concreet?

Het rechtsvermoeden houdt in dat zzp’ers die werken voor een tarief onder de €38 per uur straks eenvoudiger bij de rechter kunnen afdwingen dat zij als werknemer worden behandeld. De redenering van het kabinet: wie minder dan €38 per uur verdient, kan redelijkerwijs niet van dat inkomen leven én tegelijkertijd sparen voor pensioen, werkloosheid en arbeidsongeschiktheid.

De bewijslast wordt omgedraaid. Niet de zzp’er hoeft te bewijzen dat hij eigenlijk werknemer is, maar de opdrachtgever moet aantonen dat er sprake is van echte zelfstandigheid. Aartsen verwacht ook een preventieve werking: opdrachtgevers die zzp’ers tegen lage tarieven inhuren, worden gedwongen beter na te denken over hoe ze dat organiseren.

Belangrijk om te weten: het rechtsvermoeden is geen verbod om onder dat tarief te werken. Een zzp’er die tevreden is met zijn situatie, hoeft er niets mee te doen. Alleen werkenden zelf kunnen er een beroep op doen — de Belastingdienst en Arbeidsinspectie niet. Het kabinet mikt erop dat dit deel voor de zomer door beide Kamers is aangenomen, zodat het begin 2027 kan ingaan.

Aartsen voert zijn eigen wet in

In de plaats van het geschrapte VBA-deel komt de Zelfstandigenwet — een initiatiefwetsvoorstel dat Aartsen als Kamerlid zelf ontwikkelde, samen met D66, CDA en SGP. Nu hij minister is in het kabinet van D66, VVD en CDA, krijgt hij de ruimte om die wet verder uit te werken en in te voeren. De Zelfstandigenwet werkt met drie toetsen om te bepalen of iemand als zzp’er werkt — een zelfstandigentoets, een werkrelatietoets en een sectoraal rechtsvermoeden — en is geïnspireerd op Belgische wetgeving. Zoals eerder beschreven in onze analyse van de nieuwe zzp-plannen is de grote vraag nu hoe snel de concrete uitwerking volgt en hoe die er precies uit gaat zien.

Handhaving gaat gewoon door

Een misverstand dat snel de wereld uit kan: de handhaving op schijnzelfstandigheid verandert niet. Die loopt sinds 1 januari 2025 en blijft onverminderd van kracht. Aartsen waarschuwt wel voor de overreactie die hij ziet bij opdrachtgevers die sindsdien helemaal niet meer met zzp’ers willen werken uit angst voor naheffingen. Zijn boodschap is helder: je kunt prima met zzp’ers werken, als je het maar goed regelt.

Europese dimensie

Er speelt ook een Europese factor. Nederland dreigt een korting van €600 miljoen mis te lopen op bijdragen uit het Europese coronaherstelplan als het de arbeidsmarkt niet hervormt. Aartsen wil een aangepast voorstel indienen bij Brussel waarbij het geschrapte deel van de VBAR geen onderdeel is. Of dat volstaat om de korting te vermijden, is nog onzeker.

Wat betekent dit voor jou als zzp’er?

Werk je ruim boven de €38 per uur? Dan heeft deze aankondiging op korte termijn weinig directe gevolgen. Uit onderzoek van ZZPKiest blijkt bovendien dat zzp’ers met hogere tarieven het rechtsvermoeden juist steunen — het geeft hen rust en duidelijkheid. Werk je onder dat bedrag? Dan is het rechtsvermoeden straks op jou van toepassing. Het is verstandig je situatie goed te (laten) beoordelen, ook als je er zelf tevreden mee bent.

De grote vraag die overblijft is of de Zelfstandigenwet daadwerkelijk de duidelijkheid brengt die de VBAR niet kon brengen. De discussie over zzp-wetgeving loopt in Nederland al tien jaar. Ook op gemeentelijk niveau groeit de druk: bij de gemeenteraadsverkiezingen van 2026 staat het zzp-beleid op lokaal niveau steeds vaker op de agenda. Of dit kabinet het sluitstuk schrijft op nationaal niveau, moet de komende maanden blijken.

---

Bronnen: 

FD – Kabinet zet eerste stap naar nieuwe zzp-wet, fd.nl (6 maart 2026)

ZiPconomy – Minister Aartsen maakt tempo met nieuwe zzp-wet, zipconomy.nl (6 maart 2026)

Accountancy Vanmorgen – Kabinet wil meer rust en duidelijkheid rond zzp’ers creëren, accountancyvanmorgen.nl (6 maart 2026)

Rijksoverheid.nl – Wetsvoorstel rechtsvermoeden

Het bericht Kabinet schrapt omstreden deel VBAR: wat verandert er echt voor zzp’ers? verscheen eerst op ZZP Nieuws | Het Laatste Nieuws & Advies voor Zelfstandige Ondernemers.